سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 86 :
وَإِذَا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ أَنْ آمِنُوا بِاللَّهِ وَجَاهِدُوا مَعَ رَسُولِهِ اسْتَأْذَنَكَ أُولُو الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوا ذَرْنَا نَكُنْ مَعَ الْقَاعِدِينَ

فارسی=

و چون سوره‏ اى نازل شود كه به خدا ايمان آوريد و همراه پيامبرش جهاد كنيد ثروتمندانشان از تو عذر و اجازه خواهند و گويند بگذار كه ما با خانه‏ نشينان باشيم

ترکی =

و اُوَخ کی بیر « سوره » نازل اُلا کی آللاها ایمان گئتیرون و اُنین رسولی نان جهاد ائلیون ، اُلار کی اوزون دی لار ( امکانات و ثروت لری وار دی ) سئن نَن « اذن » ( و اجازه ) ایستئل لر و دیئل لر : بیزی قعوی ( و اجازه وئر) اوتوران لارین نان ( اُلارین کی جهادآ عذری لری وار دی و گئله میل لر اتوراق و ) اُلاق!

سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 87 :
رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُونَ

فارسی=

بدان راضی بودند که با زنان و کودکان و عجزه در خانه بنشینند (و به جهاد حاضر نشوند)، و دلهای آنها نقش کفر و ظلمت گرفته و دیگر هیچ درک حقایق نکنند .

ترکی =

اُلار راضی اُلدی لار کی « خوالف» ( اُ کس لر کی جهادا گئل مئگه عُذری لری وار دی ) لاری نان اُلآ لار ( و جهادآ گئل میه لار،  بونا گئوره الله ) اُلارین قلب لرینه مُهر ( ضلالت ) وئریب دی اُندا اُلار فهم ائله بیل مئز لر!

سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 88 :
لَكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ وَأُولَئِكَ لَهُمُ الْخَيْرَاتُ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

فارسی=

ولى پيامبر و كسانى كه با او ايمان آورده‏ اند با مال و جانشان به جهاد برخاسته‏ اند و اينانند كه همه خوبيها براى آنان است اينان همان رستگارانند

ترکی =

لاکن « رسول » و اُ کس لر کی اُنّـآن ایمان گئتیریب لر ، مال لاری نان و جان لاری نان « جهاد» ائلیب لر و اُلاریچون « خیرات » ( و یاخچی لیق لار ) وار لاری دی و اُلار دی لار کی هَمن فلاحآ ( و نجاتآ ) یئتیشن دی لر.

سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 89 :
أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

فارسی=

خدا براى آنان باغهايى آماده كرده است كه از زير [درختان] آن نهرها روان است و در آن جاودانه‏ اند اين همان رستگارى بزرگ است

ترکی =

آللاه اُلاریچون ( جنّـآت و بهشتی ) باغ لار آماده ائلیب دی کی ( آغاج لاری نین ) آت لارین نان « نهر» لر جاری دی! اُردا همَّشه لیق قالاجاق لار ، اودی اُ « فوز» ( و نجات و نعمت لره یئتیش مئک کی ) عظمت لی دی.

سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 90 :
وَجَاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

فارسی=

و معذوران از اعراب (نزد تو) آمدند كه به آنها اجازه (تخلف از جهاد) داده شود، اما آنها كه به خدا و پيامبرش دروغ گفتند (بدون هيچ عذري در خانه خود) نشستند، به زودي كساني را كه از آنها كافر شدند (و معذور نبودند) عذاب دردناكي خواهد رسيد .

ترکی =

« مُعَذِّرون » ( اُ کس لر کی عُذر گئتیریل لر ) اعراب لار دان سئنون یانوئوا گئل دی لر کی اُلارا « إذن » ( و اجازه ) وئره سئن کی ( جهادآ گئل میئه لر! و) اُ کس لر کی آللاها و اُنین رسولی نا یالان دئه دی لر اوتور دی لار  ( و هئچ عذری نان جهادا گئل مئه دی لر )، تئزدی نَن اُ کس لر اُلاردان کی کافر اُلوب لار بیر آغیر لی عذاب اُلارا یئتیشه جئک!

سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 91 :
لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضَى وَلَا عَلَى الَّذِينَ لَا يَجِدُونَ مَا يُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُوا لِلَّهِ وَرَسُولِهِ مَا عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِنْ سَبِيلٍ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ

فارسی=

بر ضعيفان و بيماران و آنها كه وسيله‏ اي براي انفاق (در راه جهاد) ندارند ايرادي نيست (كه در ميدان مبارزه شركت نكنند) هرگاه براي خدا و رسولش خير خواهي كنند (و از آنچه در توان دارند مضايقه ننمايند، چه اينكه) بر نيكوكاران راه مؤ اخذه نيست، و خداوند آمرزنده و مهربان است .

ترکی =

ضعیف لره و نئه دَه مریض لره و نئه دَه اُ کس لر کی بیر شئی تاپ میل لار کی ( جهاد یولیندا ) انفاق ائلیه لر « حَرَج » ( و ایراد ) یوخ لاری دی ( اُلارین عُذری لری قبولی دی و موجه دی ) اُوَخ کی آللاها و اُنین رسولینا ( آیری لاری ) نصیحت ائلیه لر ( کی جهادآ شرکت ائلیه لر و بوجور ) یاخچی لارا ( و مُحسن انسان لارا ، دانّـآ ماق ) یولی یوخدی و الله چوخ باغیش دیان و مهربان دی.

سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 92 :
 وَلَا عَلَى الَّذِينَ إِذَا مَا أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَا أَجِدُ مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوْا وَأَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنًا أَلَّا يَجِدُوا مَا يُنْفِقُونَ

فارسی=

و نیز بر کسانی که هنگامی که نزد تو آمدند تا آنان را [برای رفتن به سوی نبرد] سوار مرکبی کنی، گفتی: [به سبب نبود امکانات] بر مرکبی دسترسی ندارم تا شما را به جهاد برم، هیچ مؤاخذه و سرزنشی نیست؛ [از نزد تو] بازگشتند در حالی که به خاطر غصه و اندوه از دیدگانشان اشک می ریخت که چرا چیزی نمی یابند تا [در نبرد با دشمنان] هزینه کنند .

ترکی =

و نئه دَه اُ کس لریچون ( حَرَج و گوناه یوخ دی اُلار) اُوخ کی سئنون یانوآ گئل دی لر بونا گئوره کی اُلاری دا ( جهادآ آپارا سان و اُلاری دا بیر مرکبه ) مین دیره سئن، ( اُلارا ) دِدون : بیر مرکبی تاپمیرام کی سوزی اُنا مین دیرئم! ( اُلار ) قعید دی لر ، و گئوز لری « حُزنی » دَن ( و ناراحات چیلیق دان ) گئوز یاشی تئوک ئیر دی ( بونا گئوره ) کی بیر شئی تاپ میر دی لار ( جهادا گئوره ) انفاق ائلیه لر !

سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 93 :
إِنَّمَا السَّبِيلُ عَلَى الَّذِينَ يَسْتَأْذِنُونَكَ وَهُمْ أَغْنِيَاءُ رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوَالِفِ وَطَبَعَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

فارسی=

راه مؤاخذه و سرزنش فقط بر ضد کسانی باز است که با آنکه توانگرند [باز هم برای ترک نبرد] از تو اجازه می خواهند؛ آنان راضی شدند که با خانه نشینان باشند، خدا بر دل هایشان مهر تیره بختی زد به همین سبب [حقایق را] نمی دانند .

ترکی =

دوزدندی کی ( مؤاخذه و دانّـآماق ) یولی اُ کس لریچون آچیخ دی کی سئن نَن « إذن » ایستئیل لر کی ( جهادا گئل میه لر ) و اُلار « غنی » دی لر ( وار لی دی لار ) بونا راضی اُلدی لار کی اتوران لاری نان اُلا لار ( کی جهادا گئل مئگه معذور دی لار) آللاه اُلارین قلب لرینه ( و ئورک لرینه ) « مُهر » ( بدبختی ) وئریب دی اُندا اُلار ( جهادین ارزشین ) بیل میل لر!

سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 94 :
يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ قُلْ لَا تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَى عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

فارسی=

هنگامي كه به سوي آنها (كه از جهاد تخلف كردند) بازگرديد از شما عذر خواهي مي‏كنند، بگو عذر خواهي مكنيد، ما هرگز به شما ايمان نخواهيم آورد چرا كه خدا ما را از اخبارتان آگاه ساخته، و خدا و رسولش اعمال شما را مي‏بينند، سپس به سوي كسي كه آگاه از پنهان و آشكار است باز مي‏گرديد و او شما را به آنچه انجام مي‏داديد آگاه مي‏كند (و جزا ميدهد)

ترکی =

اُوَخ کی اُلارین یانینا قعید دوز سوز دان « عُذر» ( و پشمالیق ) ایستیه جئک لر (کی جهادا گئل میب لر ، ای رسول اُلارا ) دِه: « عُذر » گئتیر میون بیز سوزا ایمان گئتیر میئه جیئک؛ قطعی دَن الله سوزون « اخبار» ئوزدان بیزه خبر وئریب ( و سوزون نیت ئوزی بیلین دیریب ) و (تئزدی نَن )الله و اُنین رسولی سوزون عمل ئوزی گئورل لر اُنّـآن سئورا ( آللاه یانینا کی ) « عالم » غیب و آشکار دی قعیده جئک سوز ، اُندا سوزی اُ ایش لر دَن کی گعوریرر دوز آییق ( و خبردار) ائلیه جئک.

سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 95 :
سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ

فارسی=

هنگامی که به سوی آنان بازگردید، برای شما [در جهت معذور بودن خود] زود سوگند می خورند تا از آنان صرف نظر کنید؛ پس از آنان روی برگردانید؛ زیرا پلیدند و جایگاهشان به کیفر خیانت هایی که همواره مرتکب می شدند، دوزخ است .

ترکی =

تئزدی نَن اُوَخ کی اُلارین یان لارینا ( جهاد دان سئورا ) قعیدوز سوزوچون آللاها آند ایچه جئک لر کی اُلاردان گذشت ائلیه سوز، اندا سوزدا اُلار دان اعراض ائلیون ( و عوز چئوئیرون ) ؛ دوزدندی کی اُلار « رِجس » ( و نجس ) دی لر و اُلارین یئر لری « جهنَّم » دی ، بو اُنا گئوره دی کی « کسب » ائلیب لر ( و گعوریب لر ) جزا لاری دی!

سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 96 :
يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَرْضَى عَنِ الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ

فارسی=

برای شما [در جهت معذور بودن خود] سوگند می خورند تا از آنان راضی شوید، اگر شما هم از آنان راضی شوید، یقیناً خدا از گروه فاسقان راضی نخواهد شد .

ترکی =

اُلار سوزئو چئون آند ایچه جئک لر کی اُلاردان « راضی » اُلا سوز ( بونا گئوره کی بهانه گتیریب لر و جهادآ گئل میب لر ) ؛ اُندا اَیئم سوز اُلاردان راضی اُلسئوز ، اُندا دوزدندی کی « الله » اُ فِسق ائلین قومی دَن راضی اُلماز!

سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 97 :
الْأَعْرَابُ أَشَدُّ كُفْرًا وَنِفَاقًا وَأَجْدَرُ أَلَّا يَعْلَمُوا حُدُودَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

فارسی=

بادیه نشینانِ [جزیرة العرب به سبب دوری از علم، دانش، فرهنگ و بینش] در کفر و نفاق [از دیگران] سخت تر و به جاهل بودن به احکام و حدود آنچه را خدا بر پیامبرش نازل کرده سزاوارترند، و خدا دانا و حکیم است .

ترکی =

« أعراب » ( چولده و بیابان دا اُلان عرب لر ) کُفری لری و نفاق لاری شدید دَر دی و بونا گئوره کی اُنی کی الله رسولینا نازل ائلیب دی حدودین بیل میه لر یاخین ( و سزاوار ) دی لار و الله چوخ بیلن و حکیم دی.

سوره ی مبارکه ی توبه ؛ آیه ی شریفه 98 :
وَمِنَ الْأَعْرَابِ مَنْ يَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا وَيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَائِرَ عَلَيْهِمْ دَائِرَةُ السَّوْءِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

فارسی=

و گروهی از بادیه نشینان کسانی هستند که آنچه را انفاق می کنند غرامت و تاوان می شمارند، و پیش آمدهای بدی را برای شما انتظار می برند، پیش آمدهای بد بر خودشان باد؛ و خدا شنوا و داناست .

ترکی =

و اُ « اعراب » ( بیابان دا اُلان لار ) دان بیر ( عدّه ) واردی لار اُنی کی « انفاق » ائلیل لر ئوز لرینه غرامت ( و ضرر ) بیلیل لر ، و سوزوچون بیر پیس لیق لر انتظار چئکیل لر ، اُلارین ئوزلریچون پیس لیق لر یئتیش سین ، و الله چوخ ائشیدن و بیلنده دی!