سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 170 :
وَالَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِالْكِتَابِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ

فارسی=

 و آنها كه به كتاب (خدا) تمسك جويند و نماز را برپا دارند (پاداش بزرگي خواهند داشت زيرا) ما پاداش مصلحان را ضايع نخواهيم كرد .

ترکی =

و اُ کس لر کی کتاب ( الهی یا ) تمسُّک ائلیل لر و نمازی اقامه ائلیل لر ، دوزدن دی کی بیز اصلاح ائلین لرین أجرین ( مُزدین ) ضایع ائله مئه ریق!

سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 171 :
وَإِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُ ظُلَّةٌ وَظَنُّوا أَنَّهُ وَاقِعٌ بِهِمْ خُذُوا مَا آتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُوا مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

فارسی=

و (نيز بخاطر بياور) هنگامي را كه كوه را بر فراز آنها همچون سايباني بلند كرديم، آنچنان كه گمان كردند بر آنها فرود خواهد آمد (و در اين حال از آنها پيمان گرفتيم و گفتيم) آنچه را به شما (از احكام و دستورات) داده‏ ايم با قدرت (و جديت) بگيريد و آنچه را در آن است به ياد داشته باشيد (و عمل كنيد) تا پرهيزگار شويد .

ترکی =

و اُزامان کی ( طور ) داغین اوست لرینه قئوزا دیق کأنَّه ( ائله بوجور کی اوست لرینه ) کولگئه لیگ دی و اُلار گمان ائلیر دی لر کی اُلارین اوست لرینه توشئه جئک ( اُلارا دِدیق : ) اُنی کی سوزا وئر میشیق قوّتی نَن ( مُحکم ) توتون و اُنی کی اُندا دی ، یاد ائلیون بلکه تقوا لی اُلا سوز!

سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 172 :
وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ

فارسی=

به خاطر بياور زماني را كه پروردگارت از پشت و صلب فرزندان آدم، ذريه آنها را برگرفت و آنها را گواه بر خويشتن ساخت (و فرمود:) آيا من پروردگار شما نيستم؟! گفتند آري، گواهي مي‏دهيم (چرا چنين كرد؟) براي اينكه در روز رستاخيز نگوئيد ما از اين غافل بوديم (و از پيمان فطري توحيد و خداشناسي بيخبر).

ترکی =

و اُ زامان کی سئنون رَبُّون بنی آدم نَن اُلارین دال لارین نان ذُریَّه ( و نسل آدم نَن ) توت دی ( صلب و بئل لرین نَن چیخاردی ) و اُلاری ئوزلرینه شاهد توت دی ( و اُلارآ دِدی : ) بئیم من سوزون رَبُّوز دئیل ام؟! دِدی لر : بله بیز ( بونا کی سئن بیزیم آللاهی میز سان ) شهادت وئری ریق ( تأیید ائلیئی ریق) ؛ بونا گئوره ( بیز بو ایشی گعور دیق ) کی قیامت گؤنین دَه دئمیه سوز دوزدی کی بیز بونّآن غافلی دیق! ( آللاهی تانی میر دیق)

توضیح =

بو آیه دَه آللاه بو واقعیتی بنی آدم بویوریر کی « عالم ذَر » دَه آللاه هامّی انسان لاری (حتی بیز لری دَه اُ گون ده )  شاهد توتوب و هامّی انسان لار ئوز فطرت لرینده آللاهی تانیب لار و بونا شهادت وئریب لر ( بو گؤن « اَلَست » گؤنینه دَه معروف اُلوب دی ).

سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 173 :
أَوْ تَقُولُوا إِنَّمَا أَشْرَكَ آبَاؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِنْ بَعْدِهِمْ أَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ

فارسی=

یا نگویید: پدرانمان پیش از ما مشرک بودند، و ما فرزندانی پس از آنان بودیم ]و راهی جز تقلید از آنان نداشتیم] آیا ما را به خاطر آنچه باطل گرایان انجام دادند، هلاک می کنی؟

ترکی =

یا دا دئمیه سوز : دوزدن دی کی بیزیم آباء ( و آتا و اجداد ) لاری میز بیزدَن قاباخ دان مُشرکی دی لر و بیز دَه اُلارین ذُریَّه لری اُلار دان سورئی دیق ؛ بئیه بیزی اُنا گئوره کی اُلار باطلی دی لر ( و بیز دَه اُلار دان عورگش دیق و تقلید ائله دیق ) هلاک ائلیر سئن؟!

سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 174 :
وَكَذَلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ

فارسی=

و اينچنين آيات را توضيح مي‏دهيم و شايد به سوي حق باز گردند (و بدانند نداي توحيد در درون جانشان از روز نخست بوده است) .

ترکی =

و بوجوریسینا آیه لری تفصیل ( و توضیح ) ائلیریق و بلکه اُلار ( آللاها ساری ) قعیده لر!

سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 175 :
وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ

فارسی=

و بخوان بر این مردم (بر قوم یهود) حکایت آن کس (بَلْعَم باعور) را که ما آیات خود را به او عطا کردیم، و او از آن آیات بیرون رفت و شیطان او را تعقیب کرد تا از گمراهان عالم گردید .

ترکی =

و ( ای رسول ) اُلارا اُ کسین (بَلْعَم باعور ین) خبرین اُوخو کی اُنا آیه لری میزی وئردیق اُندا اُ اُنـآن  چیخ دی ، اُندا شیطان اُنی تعقیب ائله دی ( و دال دان توت دی و تئولادی ) اُندا « غاوین » ( یولی ایتیرَن ) لر دَن اُلدی!

سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 176 :
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْ ذَلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ

فارسی=

و اگر مي‏خواستيم (مقام) او را با اين آيات (و علوم و دانشها) بالا مي‏برديم (اما اجبار بر خلاف سنت ماست لذا او را به حال خود رها ساختيم) ولي او به پستي گرائيد و از هواي نفس خويش پيروي كرد او همچون سگ (هار) است كه اگر به او حمله كني دهانش را باز و زبانش را برون خواهد كرد و اگر او را به حال خود واگذاري باز همين كار را مي‏كند (گوئي آنچنان تشنه دنيا پرستي است كه هرگز سيراب نمي‏شود) اين مثل جمعيتي است كه آيات ما را تكذيب كردند اين داستانها را (براي آنها) بازگو كن شايد بينديشند (و بيدار شوند) .

ترکی =

و اَیئم ایسته سئی دیق حتمی دَن اُنی اُنّـآن ( اُ آیه لرین علمی مقامی نان ) اوجال دار دیق ! ولاکن ( آمّآ ) اُ ( ئوزین یئرده همَّشه لیق بیل دی و ) دنیا یئرینه چئون دی ! و « هوا» ( ی نفسانی ) سین نَن تَبعیت ائله دی ؛ اُندا اُنین مَثَلی « کَلب » ( ایتین ) مَثَلی تَکین دی کی اَیئم اُنا حمله ائله سئون لهله ائلر ( و اَیئم، ) یا دا اُنی بوشلا سون ( گئنه دیلین چیخار دار و ) لَهلَه ائلر، بو اُ قومین مَثلی دی کی بیزیم آیه لری میزی دآنیل لار ( و یالان بیلیل لر) ؛ اُندا  ( ای پیامبر ) بو « قَصَص » ( و سئوز و نقل ) لری دِه ، بلکه ( عاقبت لرینه ) تَفَکُّر ائلیه لر ( و عبرت آلا لار ) .

سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 177 :
سَاءَ مَثَلًا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَأَنْفُسَهُمْ كَانُوا يَظْلِمُونَ

فارسی=

چه بد مثلي دارند گروهي كه آيات ما را تكذيب كردند ولي آنها به خودشان ستم مي‏كردند .

ترکی =

اُ کس لر کی بیزیم آیه لری میزی تکذیب ائلیل لر ( و دآنیل لار و یالان حساب ائلیل لر) مَثَل لری پیس دی ! و اُلار ئوز نفسی لرینه ظُلم ائلیر دی لر!

سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 178 :
مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِي وَمَنْ يُضْلِلْ فَأُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ

فارسی=

آن كس را كه خدا هدايت كند هدايت يافته (واقعي) او است و آنها را كه (به خاطر اعمالشان) گمراه سازد زيانكاران (واقعي) آنهايند .

ترکی =

و هَر کسی کی الله هدایت ائلیه اُندا اُ هدایت یولین تاپان دی! و هر کسی دَه ( کی الله اُنی ئوز اعمالینا گئوره) گمراه ائلیه ( یولین ایتیره ) اُندا اُلار خُسران ( و ضرر ) ائلیلن لر دی لر!

سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 179 :
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَا يَسْمَعُونَ بِهَا أُولَئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ

فارسی=

به طور مسلم گروه بسياري از جن و انس را براي دوزخ آفريديم، آنها دلها (عقلها)ئي دارند كه با آن (انديشه نمي‏كنند و) نمي‏فهمند و چشماني دارند كه با آن نمي‏بينند و گوشهائي دارند كه با آن نمي‏شنوند، آنها همچون چهار پايانند، بلكه گمراه تر اينان همانا غافلانند (زيرا با اينكه همه گونه امكانات هدايت دارند باز هم گمراهند).

ترکی =

و قطعی دَن بیز انسان لار دان و جنّ لر دَن چوخئین جهنَّم ایچون یاراد میشیق! ( بونا گئوره دی کی ) اُلاریچون قلب لری وار لاری دی ( آمّـآ ) اُنّـآن ( فکر و ) فهم ائله میل لر و اُلاریچون گئوز لری وار دی ( آمّـآ ) اُنّـآن ( عبرت گئوزی نَن ) باخ میل لار و اُلاریچون قولاخ لاری وار دی ( آمّـآ ) اُنّـآن ( حق سئوزی ) ائشید میل لر ؛ اُلار دی لار کی « أنعام » ( و حیوانات ) تکین دی لر بلکه دَه اُلاردان دا آشّاغا دی لار ( أضلّی دی لر) اُلار هَمن غافل لر دی لر ( بونا گئوره کی الله اُلارا بو نعمت لری و امکانات لاری وئریب دی ولی گئنه اُلار یول لارین ایتیریب لر! ) .

سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 180 :
وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَائِهِ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

فارسی=

و براي خدا نامهاي نيكي است خدا را با آن بخوانيد، و آنها را كه در اسماء خدا تحريف مي‏كنند (و بر غير او مي‏نهند و شريك برايش قائل مي‏شوند) رها سازيد آنان به زودي جزاي اعمالي را كه انجام مي‏دادند مي‏بينند .

ترکی =

و آللاهیچون « أسماء الحُسنی » ( یاخچی آدلار ) واردی اُندا آللاهی اُنی نان چاغیرون و اُ کس لر کی اُنین آدین دا الحاد ( و شرک ) ائلیل لر بوشلا، تئزدی نَن اُ ایش لره گئوره کی گعوریل لر جزا وئره جئیک! ( و مجازات ائلیه جئیک).

سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 181 :
وَمِمَّنْ خَلَقْنَا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَبِهِ يَعْدِلُونَ

فارسی=

و از خلقی که آفریده‌ایم فرقه‌ای به حق هدایت می‌کنند و به حق حکم و دادگری می‌کنند .

ترکی =

و اُ کس لر دَن کی خلق ائله میشیق بیر عدّه واردی لار کی حقَّ هدایت ائلیل لر و اُنّـآن دا عدالتی رعایت ائلیل لر.

سوره ی مبارکه ی اعراف ؛ آیه ی شریفه 182 :
وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ

فارسی=

و آنان که آیات ما را تکذیب کردند به زودی آنها را به عذاب و هلاکت می‌افکنیم از جایی که فهم آن نکنند .

ترکی =

و اُ کس لر کی بیزیم آیه لری میزی دآن دی لار تئزدی نَن اُلاری عذابا ساری چئکه جئیک اُ یئردَن کی بیل میل لر!