سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 114 :
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَسَاجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَسَعَى فِي خَرَابِهَا أُولَئِكَ مَا كَانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوهَا إِلَّا خَائِفِينَ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

فارسی

چه كسي ستمكارتر از كساني است كه از بردن نام خدا در مساجد او جلوگيري مي‏كنند و سعي در ويراني آنها دارند، شايسته نيست آنان جز با ترس و وحشت وارد اين كانونهاي عبادت شوند، بهره آنها در دنيا رسوائي و در سراي ديگر عذاب عظيم است.

ترکی

و کیم دی چوخ ظلم ائلین اُ کس دَن کی الله ئین مسجد لرئین دئه مانع اُلا اُنین آدی ذکر اُلا ؟! و سعی ائلیه اُلار ئی خراب ائلیه ! اُلار دی لار کی اُلار ئیچون دئیل إلّـآ کی قئورخی نان اُلار ئا داخل اُلا لار ، اُلاریچون دنیا دا خوار اُلماق ( و رسوا لیق ) وار دی و اُلاریچون آخرت دئه عظمت لی ( چوخ بئوئیک ) عذاب وار دی.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 115 :
وَلِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

فارسی

مشرق و مغرب هر دو ملک خداست، پس به هر طرف روی کنید به سوی خدا روی آورده‌اید، که خدا (به همه جا) محیط و (به هر چیز) داناست.

ترکی

مَشرق و مغرب الله ئین دی ، اُندا هر یئر ئه عئوز چئوئیره سوز اُندا الله ئین وجه ئیه ساری دی ، دوزدندی کی الله چوخ وسعت وئرن و چوخ بیلئن دی.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه  116 :
وَقَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا سُبْحَانَهُ بَلْ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ كُلٌّ لَهُ قَانِتُونَ

فارسی

و (يهود و نصاري و مشركان) گفتند خداوند فرزندي براي خود انتخاب كرده است منزه است او بلكه آنچه در آسمانها و زمين است از آن او است و همه در برابر او خاضعند.

ترکی

و دئه دی لر : الله ئوز ئینه وَلَد ( و اولاد ) توت ئیب دی، اُ پاک و مُنزّه دی ( بو سئوز لر دَن ) بلکه هر نئی کی گئوی لر دئه و یئر دئه دی اُنین دی ، هامّی سئی اُنیچون خاضع ( و مُطیع ) دی لر.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 117 :
بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

فارسی

[بی سابقه ماده، مدت و نقشه] پدیدآورنده آسمان ها و زمین است. وهنگامی که فرمان به وجود آمدن چیزی را صادر کند فقط به آن می گوید: «باش». پس بی درنگ می باشد.

ترکی

( الله ) گئوی لرئی و یئری ابداع ( و خلق ) ائلیب دی ، و اُوَخ کی بیر أمر ئی اقتضا ائله سئه ( و ایستیئه ) اُندا دوزدندی کی اُنا دیئر: « اُل » ( خلق اُل ) اُندا « اُلار» ( وجود ئا گئلر )!

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 118 :
وَقَالَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللَّهُ أَوْ تَأْتِينَا آيَةٌ كَذَلِكَ قَالَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ تَشَابَهَتْ قُلُوبُهُمْ قَدْ بَيَّنَّا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ

فارسی

و کسانی که نادان و ناآگاهند، گفتند: چرا خدا با ما سخن نمی گوید یا نشانه و معجزه ای برای ما نمی آید؟ گذشتگان آنان نیز مانند گفته ایشان را گفتند؛ دل هایشان [در تعصّب، لجاجت، عناد و نادانی] شبیه هم است. تحقیقاً ما [به اندازه لازم] نشانه ها را برای اهل باور بیان کرده ایم.

ترکی

و اُ کس لر کی بیل میر دی لر دئه دی لر : بئعه نیئه « الله » بیز ئی نَن دانیش میر ؟! یا بیر « آیه » بیزه گئل میر ؟ بوجور ئی سینا دئیر دی لر اُ کس لر کی اُلار دان قاباغ ئی دی لار اُلارین سئوز لرئی تکین دی و قلب لرئی دئه اُلارا شبیه دی، قطعی دَن بیز آیه لرئی میزی اُ کس لرئیچون کی یقین وار لاری دی بیان ائله میش ئیق.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 119 :
إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَا تُسْأَلُ عَنْ أَصْحَابِ الْجَحِيمِ

فارسی

ما تو را بحق فرستاديم، تا بشارتگر و بيم‌دهنده باشى، و [لى‌] درباره دوزخيان، از تو پرسشى نخواهد شد .

ترکی

دوزدندی کی بیز سئن ئی حق ئی دَن بشارت وئرن و انذار ائلین یولّـآدیق ، و جهنّم اهل ئین نَن سن نَن سوال اُلمیا جاق.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 120 :
وَلَنْ تَرْضَى عَنْكَ الْيَهُودُ وَلَا النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدَى وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ بَعْدَ الَّذِي جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ

فارسی

هرگز يهود و نصاري از تو راضي نخواهند شد تا (بطور كامل تسليم خواسته‏ هاي آنها شوي و) از آئين (تحريف يافته) آنان پيروي كني بگو هدايت تنها هدايت الهي است، و اگر از هوي و هوسهاي آنها پيروي كني، بعد از آنكه آگاه شده اي هيچ سرپرست و ياوري از ناحيه خدا براي تو نخواهد بود.

ترکی

و هئچ وَخ یهود و نصارا ( مسیحی لر ) سن نَن راضی اُلمیا جاق لار حتّی کی اُلار ئین ملّت ئین نَن تبعیت ائلیه سئن ، دئه : دوزدی کی الله ئین هدایت ئی دی کی ( حقیقی ) هدایت دی ، و اَیئم سئن اُلار ئین هوای نفسانی لر ئین نَن تبعیت ائلیه سئن، اُنّـآن سئورا کی سئه علم گئل دی ، ( اُندا ) سئن ئوچون الله دان هئچ یولداش و کُمک ائلین اُلمیا جاق.

توضیحات

بوردا و قرآن کریم دئه چوخلی یئر لر دئه  اُوخ کی الله پیامبری خطاب ائلیب، دوزدندی کی پیامبر ئه بویور ئوب دی، امّـآ منظور بودی کی مُسلمان لار ائشیده لر و اُنا عمل ائلیه له.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 121 :
الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلَاوَتِهِ أُولَئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَمَنْ يَكْفُرْ بِهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ

فارسی

کسانی که کتاب آسمانی به آنان عطا کرده ایم، آن را به طوری که شایسته آن است قرائت می کنند [و آن قرائت نمودن با تدبر و به قصد عمل است] اهل ایمان به آن [کتاب] هستند و کسانی که به آن کفر می ورزند فقط آنان زیانکارند.

ترکی

اُ کس لر کی اُلار ئا کتاب عطا ائله میش ئیق ، اُنی تلاوت ائلیل لر اُجور کی اُنین تلاوت ئین حق ئین یئرینه یئطیریل لر، اُلار دی لار کی اُنا ایمان وار لاری دی و هر کیم اُنا کافر اُلا اُندا اُلار دی لار کی هَمَن خسارت ( و ضرر ) گئورن دی لر.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 122 :
يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ

فارسی

اى بنى‏اسرائيل نعمتم را كه بر شما ارزانى داشتم و اينكه شما را بر جهانيان [هم زمانتان‏] برترى بخشيدم، ياد كنيد

ترکی

آی اسرائیل ئین اُولاد لاری اُ نعمت ئی کی سوزا عطا ائله دیم یاد ائلیون! و دوزدندی کی من سوز ئی ( ئوز زمان ئوز دا ) عالم لر اهل ئینه فضیلت ( و اُجا لیق ) وئر دیم.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 123 :
وَاتَّقُوا يَوْمًا لَا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئًا وَلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلَا تَنْفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَلَا هُمْ يُنْصَرُونَ

فارسی

از روزي بترسيد كه هيچكس به جاي ديگري جزا نمي‏بيند و هيچگونه عوضي از او قبول نمي‏گردد و شفاعت، او را سود نمي‏دهد و (از هيچ ناحيه) ياري نمي‏شوند.

ترکی

و اُ گئون نَن قئورخ ئون کی هئچ کس ئی بیر شئی جاندا آییری سئی نین یئر ئینه جزا وئر مئز لر! و اُنّـآن عوض قبول اُلماز، و اُنا شفاعت نفع وئر مئز و اُلار ئا کمک اُلئون ماز!

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 124 :
وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ

فارسی

و [یاد کنید] هنگامی که ابراهیم را پروردگارش به اموری [دشوار و سخت] آزمایش کرد، پس او همه را به طور کامل به انجام رسانید، پروردگارش [به خاطر شایستگی ولیاقت او] فرمود: من تو را برای همه مردم پیشوا و امام قرار دادم. ابراهیم گفت: و از دودمانم [نیز پیشوایانی برگزین]. [پروردگار] فرمود: پیمان من [که امامت و پیشوایی است] به ستمکاران نمی رسد.

ترکی

و اُوَخ کی ابراهیم ئی اُنین رَبّ ئی، کلمات ئی نان ( بیر چئتین ایش لرئی نَن ) امتحان ائله دی، اُندا اُلارین هامّی سئین تمام ائله دی ، ( الله ) بویور دی : دوزدن دی کی من سئن ئی مردم ئا « امام » قور دئیم! ( ابراهیم ) دئه دی : و من ئیم ذرّیه ام نَن دئه ( امام اُلال لار ) ؟! بویور دی : من ئیم عهد ئیم ظالم لرئه چات ماز!

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 125 :
وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ

فارسی

و [یاد کنید] هنگامی که ما این خانه [کعبه] را برای همه مردم محل گردهمایی و جای امن وامان قرار دادیم، و [فرمان دادیم:] از مقام ابراهیم جایگاهی برای نماز انتخاب کنید. و به ابراهیم و اسماعیل سفارش کردیم که خانه ام را برای طواف کنندگان و اعتکاف کنندگان و رکوع کنندگان وسجده گذاران [از هر آلودگی ظاهری و باطنی] پاکیزه کنید.

ترکی

و اُوَخ کی بیز «بیت » ئی ( کعبه نی ) مردم ئوچون جمع اُلماق و امن یئری قور دئیق ، ( و امر ائله دیق : ) ابراهیم ئین مقام ئین نَن مُصلی ( بیر یئر نماز قیل ماق ئا ) توت ئون و ابراهیم ئا و اسماعیل ئا عهد ( و سفارش ) ائله دیق کی : من ئیم بیت ئی می طواف ائلین لرئه و اعتکاف ائلین لرئه و رکوع و سجده ائلین لرئه طاهر ( و پاک ) ائلیئون.

توضیحات

آلله تبارک و تعالی بونا گئوره کی حضرت ابراهیم علیه السلام ئین آد ئی یاد لار دا قالآ و بیر نوعی اُنین زحمت لرئین نَن تشکر ائلیه، کعبه مکرمّه دئه اُنیچون بیر مقام و مکان ئی قوروب؛ « مقام ابراهیم» کی ایندی دئه قیامت ئه جاق حاجی لار طواف دان سئورا مقام ابراهیم ئین دال ئین دا کعبیه طرف نماز اقامه ائلیل لر.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 126 :
وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلًا ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلَى عَذَابِ النَّارِ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ

فارسی

و [یاد کنید] آن گاه که ابراهیم گفت: پروردگارا! این [مکان] را شهری امن قرار ده و اهلش را آنان که به خدا و روز قیامت ایمان آورده اند از هر نوع میوه و محصول روزی بخش. خدا فرمود: [دعایت را درباره مؤمنان اجابت کردم، ولی] هر که کفر ورزد بهره اندکی به او خواهم داد، سپس او را به عذاب آتش می کشانم و آن بد بازگشت گاهی است.

ترکی

و اُوَخ کی ابراهیم دئه دی : یا رَبّ ! بو بلد ئی ( و منطقه نی ) امن قور ! و اُنین اهل ئین ثمر لر دَن روزی وئر اُ کس لر ئه کی اُلار دان الله ئا و آخرت گئونی نئه ایمان گئتیریب لر، ( الله ) بویور دی : و هر کیم کافر دئه اُلسا اُندا اُنی دا بیر آز مُتمتّع ائله لرم ( بهره وئر رئم ) ، اُنّـآن سئورا اُنی عئوت عذاب ئینا ساری چئکئه رئم و ( و جهنَّم ) چوخ پیس قئعید مئگ یئری دی.