سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 72 :
وَإِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادَّارَأْتُمْ فِيهَا وَاللَّهُ مُخْرِجٌ مَا كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ

فارسی

و (به یاد آرید) وقتی که نفسی را کشتید و یکدیگر را درباره آن متهم کرده و نزاع برانگیختید، و خداوند می‌خواست راز پنهانی شما را آشکار کند.

ترکی

و اُوَخ کی سوز بیر نفری قتل ئه یئطیر دوز! اُندا قاتل ئین باره سئینده اختلاف ائله دوز ( بیر بیر ئوزی مُتهم ائلیر دوز ) ، و « الله » ایستیر دی اُنی کی سوز کتمان ائلیر دوز چئوله چیخاردا.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 73 :
فَقُلْنَا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا كَذَلِكَ يُحْيِي اللَّهُ الْمَوْتَى وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

فارسی

پس گفتیم: پاره ای از آن [گاو ذبح شده] را به مقتول بزنید [تا زنده شود و قاتل را معرفی کند]. خدا مردگان را این گونه زنده می کند و نشانه هایِ  [ قدرت و ربوبیّت] خود را به شما نشان می دهد، تا بیندیشید.

ترکی

اُندا دئه دیق : بیر تکّه اُنین ( ائینک ئین ) عئت ئین نَن اُ عئولیه ( مقتول ئه ) وئیرون ( تا دعئریل سین )! بوجوری سئینا « الله » عئولی لرئی دعئیرلد ئیر، و سوزئا آیه لرئین گئور سئه دئیر بلکه سوز تعقّل ( و تفکّر ) ائلیه سوز.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 74 :
ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَإِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْأَنْهَارُ وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاءُ وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ

فارسی

سپس دلهاي شما بعد از اين جريان سخت شد، همچون سنگ، يا سختتر! چرا كه پاره‏ اي از سنگها مي‏شكافد و از آن نهرها جاري مي‏شود، و پاره‏ اي از آنها شكاف بر مي‏دارد و آب از آن تراوش مي‏كند، و پاره‏ اي از خوف خدا (از فراز كوه) به زير مي‏افتد (اما دلهاي شما نه از خوف خدا مي‏طپد و نه سرچشمه علم و دانش و عواطف انساني است) و خداوند از اعمال شما غافل نيست.

ترکی

اُنّـآن سئورا سوز ئون قلب لر ئوز قَسی ( و داش اُلدی ) اُنّـآن سئورا ( کی عئولی دعیریل دی) اُندا داش تکین یا اُنّـآن نان دان قَسی ( و بَرک و سخت ) اُلدی و دوزدندی کی داش لار دان  بعضی لرئین نَن نهر ئی لری جاری اُلار و دوزدن اُنّـان بعضی لرئی شکافت تاپ ئار اُندا اُنّـآن سئو جاری اُلار ، و دوزدندی اُنّـآن بعضی « الله » ئین خشیئت ئین نَن ( داغ دان ) توش ئل لر؛ و « الله » اُنّـآن کی گئوریر سوز غافل دئیر.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 75 :
أَفَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ

فارسی

[اى مؤمنان‏] آيا اميد داريد كه [يهوديان‏] به [حقانيت‏] شما ايمان آورند، و حال آنكه گروهى از آنان كلام الهى را مى‏شنيدند و پس از آنكه آن را در مى‏يافتند آگاهانه دگرگونش مى‏ساختند

ترکی

بئعیه اُندا سوز اُمید وار ئوز دی کی ( یهودی لر ) سوزا ایمان گئتیره لر ؟! و قطعی دَن اُلار دان بیر عدّه الله ئین کلام ئین ائشیدل لر اُنّـآن سئورا اُنی تحریف ائلیل لر ( و چئوئیریل لر ) اُنّـآن سئورا کی اُندا تعقل ائله دی لر و اُلار ( بو گناه لار ئین ) بیلیل لر.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 76 :
وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالُوا أَتُحَدِّثُونَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُمْ بِهِ عِنْدَ رَبِّكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

فارسی

و هنگامی که با مؤمنان دیدار کنند، می گویند: ما ایمان آوردیم. و چون با هم خلوت می کنند [از روی اعتراض و ایراد] به یکدیگر می گویند: چرا حقایقی را که خدا [در تورات درباره پیامبر اسلام] برای شما بیان کرده به مؤمنان می گویید تا [روز قیامت با این حقایق] در پیشگاه پروردگارتان بر ضد شما استدلال کنند؟ آیا تعقّل نمی کنید [که نباید زمینه استدلال بر ضد خود را در اختیار مؤمنان گذارید؟!]

ترکی

و اُوَخ اُ کس لر ئی کی ایمان گئتیریب لر ملاقات ائلیل لر، دئیل لر : بیز دئه ایمان گئتیر میش ئیق! و اُوَخ کی اُلارین بعضی سئی ، بعضی لرئی نَن خلوت ائلیل لر، دئیل لر : بئعه نیئه اُنی کی « الله » سئوزا بیان ائلیب دی ( اسلام باره سئین دئه دی ، مُسلمان لار ئا ) دئیر سوز؟! اُلار دا رَبّ ئی لری نین یانین دا ( قیامت گئونین دئه ) سوز ئون علیه ئوزا مُحاجه ائلیه لر؟ بئعیه نیئه اُندا تعقّل ائله میر سوز؟

توضیحات

یهودی لارین بو نوع بیان لار ئین نان معلوم اُلیر کی نه قدر بولار عقیده لری، الله ئین باره سینده ضعیف دی ، فکر ائلیل لر ( نعوذُ بالله ) آلله تبارک و تعالی اُلارین معلومات لار ئین نان ، عئورک دئه کی سئوز لرئین نَن و مسلمان لار ئی نان دانیش ماق لارین نان بی خبر دی و اگر مسلمان لار اُلار دان ائشید دیق لرین آلله ئا دئه سئه لر اُندا آلله خبردار اولار ! بو حالی دئه کی آلله تمام یئر و گؤی ئوز ئین آشکار ئین و نهان ئین خبردار دی و هر شی کی انسان لار عئورئک لرینده گیز لئه دیل لر و یا دیل دئه بیان ائلیل لر هامی سی آلله ئین محضر ئین دئه دی و الله ئا واضح و آشکار دی و هامی سین گئور ئیر و بیلیر. ( آیه 77 )

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 77 :
أَوَلَا يَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ

فارسی

آيا نمى‏ دانند كه خداوند آنچه را پوشيده مى دارند و آنچه را آشكار مى كنند مى‏ داند

ترکی

بئعیه اُلار بیل میل لر دوزدندی کی « الله » هر نئی کی گئیزله دئیل لر ( و مَخفی ائلیل لر ) و هر نئی کی آیدین ( و علنی ) ائلیل لر بیلیر ؟!

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 78 :
وَمِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لَا يَعْلَمُونَ الْكِتَابَ إِلَّا أَمَانِيَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ

فارسی

و پاره‌ای از آنان عوامانی هستند که کتاب خدا را جز یک مشت خیالات و آرزوها نمی‌دانند؛ و تنها به پندارهایشان دل بسته‌اند .

ترکی

و اُلار دان ( یهودی لار دان ) بیر عدّه اُمّی دی لر ( بی سواد دی لر) کتاب ( تورات ) دان  آرزو لار دان سوؤآیی بیل میل لر، و اُلار دئیل إلّـآ اُنی کی گمان ( و ظنّ ئی ) لری دی.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 79 :
فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ

فارسی

پس واى بر كسانى كه كتاب [تحريف‏شده‏ اى] با دستهاى خود مى ‏نويسند سپس مى‏ گويند اين از جانب خداست تا بدان بهاى ناچيزى به دست آرند پس واى بر ايشان از آنچه دستهايشان نوشته و واى بر ايشان از آنچه [از اين راه] به دست مى ‏آورند.

ترکی

اُندا «وآی» اُلسین اُکس لرئه کی ئوز اَل لرئی نَن کتاب یازئیل لار اُنّـان سئورا دئیل لر بو ( کتاب ) آلله ئین یانین نان دی ، بونا گئوره کی اُنی بیر آز ثَمن ئه ( قیمت ئه) سات ئا لار ، اُندا « وآی » اُلسین اُلاریچون اُنّـآن کی اَل لرئی نَن یازیل لار و « وآی » اُلسین اُلاریچون اُنّـآن کی کسب ائلیل لر!

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 80 :
وَقَالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّامًا مَعْدُودَةً قُلْ أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدًا فَلَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ عَهْدئه أَمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

فارسی

و گفتند: آتش [دوزخ] جز چند روزی به ما نمی رسد. بگو: آیا [بر این عقیده خود] از نزد خدا پیمانی گرفته اید؟ که هرگز خدا از آن پیمان تخلّف نخواهد کرد، یا جاهلانه چیزی را به خدا نسبت می دهید؟

ترکی

و دئه دی لر : ( جهنَّم ) عئوتی بیزی إلّـآ نئه چئه ( معدود ) گئون نَن سوؤآیی توت میا جاق، ( ای رسول ئی میز اُلارا ) دئه : بئعیه سوز الله یانین دا ( بو سئوز ئوزا ) عهد توت ئوب سوز، اُندا  الله ئوز عهد ئین نَن تخلُّف ائله میئه ؟! یا « الله » ئا اُنی کی بیل میر سوز دئیر سوز؟!

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 81 :
بَلَى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَأَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

فارسی

آری، هر کس اعمالی زشت اندوخت و کردار بدش به او احاطه نمود چنین کسانی اهل دوزخ‌اند و در آن آتش پیوسته معذّب خواهند بود.

ترکی

بلی هر کیم سیئه ( و گناه ) کسب ائلیه و اُنین خطا سی اُنی احاطه ائلیه اُندا اُلار عتوت اهلی دی لر ، اُلار همَّشه لیق اُردا قالا جاق لار.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 82 :
وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

فارسی

و كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‏ اند آنان اهل بهشتند و در آن جاودان خواهند ماند

ترکی

و اُ کس لر کی ایمان گئتیریب لر و صالح لی ایش لرئی گئعوریب لر، اُلار جنَّت ( و بهشت ) اهلی دی لر ، اُلار اُردا همَّشه لیق قالا جاق لار.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 83 :
وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ مُعْرِضُونَ

فارسی

و [یاد کنید] زمانی که از بنی اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خدا را نپرستید، و به پدر و مادر و خویشان ویتیمان ومستمندان نیکی کنید، و با مردم با خوش زبانی سخن گویید، و نماز را بر پا دارید، و زکات بپردازید، سپس همه شما جز اندکی [از پیمان خدا] روی گردانیدید؛ و شما [به طور عادت] روی گردان هستید.

ترکی

و اُوَخ کی بیز بنی اسرائیل دان میثاق آلدیق کی : الله دان سوؤآیی عبادت ائله میون، والدین ئه و یاخین کسان ئا و یتیم لرئه و مسکین لرئه احسان ( و یاخچی لیق ) ائلیون ، و مردم ئی نان یاخچی دانیش ئون و نماز ئی اقامه ائلیون و زکات ئی وئرون ! اُنّـآن سئورا بیر آز عدّه سوزدان سوؤایی ، عئوز چئوئیر دوز و سوز اعراض ائلین سوز.

سوره ی مبارکه ی بقره ؛  آیه ی شریفه 84 :
وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَأَنْتُمْ تَشْهَدُونَ

فارسی

و (به یاد آرید) هنگامی که از شما عهد گرفتیم که خون یکدیگر را نریزید و یکدیگر را از خانه و دیار خود نرانید، پس بر آن عهد اقرار کرده و خود شما بر آن گواه می‌باشید.

ترکی

و اُوَخ کی بیز سوزدان میثاق آلدیق کی : قان لار ئوزی یئره تئوک میون! و بیر بیرئوزی ئوز دیار ئوز دان اخراج ائله میون، اُنّـآن سئورا سوز اقرار ائله دوز و سوز بونا شاهد سوز.